Waarom blijft mijn gitaar niet gestemd? 8 veelvoorkomende oorzaken
Er is weinig zo frustrerend als een gitaar die niet gestemd blijft. Je stemt, speelt een nummer en hij loopt alweer uit. Stemproblemen hebben bijna altijd een duidelijke oorzaak, en als je die eenmaal gevonden hebt, zijn ze meestal snel opgelost.
Dit zijn de acht meest voorkomende boosdoeners, ongeveer in de volgorde waarin we ze tegenkomen.
1. Nieuwe snaren die nog niet gezet zijn
Nieuwe snaren rekken een tijdje uit, waardoor ze te laag gaan klinken. Dat is normaal, en goed opgezette, opgerekte snaren komen snel tot rust. Blijft een nieuwe set dagenlang zakken, dan zijn ze niet goed opgezet en opgerekt.
2. Slecht opgewonden snaren
Te weinig windingen om de stemas en de snaar kan wegglijden. Te veel, kriskras over elkaar heen, en de windingen gaan zich zetten en verschuiven. Dat is een van de eerste dingen waar we naar kijken.
3. De topkam knelt de snaren
Dit is een van de meest voorkomende oorzaken. Blijven de snaren hangen in de inkepingen van de topkam, dan klemmen ze als je stemt of buigt. Daarna schieten ze ineens los met een “ping” en raakt de gitaar ontstemd. Herkenbaar aan: een pingend geluid tijdens het stemmen, of een snaar die na een bend te hoog blijft staan.
De oplossing hangt af van de topkam: slecht gezaagde inkepingen kun je bijwerken en smeren, en een goedkope plastic topkam kun je vervangen door TUSQ. Dat maakt een groot verschil voor de stemvastheid. We doen allebei als onderdeel van onze reparatiediensten.
4. Oude snaren
Versleten, gecorrodeerde of vuile snaren trillen niet gelijkmatig en houden hun toonhoogte slechter vast. Zijn je snaren ouder dan een paar maanden, dan zijn ze de eerste verdachte.
5. Problemen met de tremolo
Een zwevende tremolo (waarbij de brug naar voren kantelt) is een balans tussen de snaarspanning en de veren aan de achterkant. Gebruik je de arm, dan komt hij misschien niet precies op dezelfde plek terug. Of een tremolo betrouwbaar terugkeert naar de juiste stemming, hangt af van de juiste veerspanning, een goed gezaagde topkam en soepele draaipunten. Dat wordt allemaal gecontroleerd bij een setup.
6. Losse of versleten stemmechanieken
Wiebelt een stemmechaniek of heeft het tandwiel speling, dan kan de snaar slippen. Versleten mechanieken aandraaien of vervangen is een eenvoudige oplossing.
7. Temperatuur en luchtvochtigheid
Snaren veranderen van toonhoogte met de temperatuur, en de hals werkt mee met de luchtvochtigheid. Een gitaar van een koude auto mee naar een warme kamer nemen is een gegarandeerde manier om ontstemd te raken. Laat hem 20 tot 30 minuten in de koffer acclimatiseren. Lees meer in Hoe luchtvochtigheid je gitaar beïnvloedt.
8. Het is eigenlijk de intonatie
Zijn de losse snaren zuiver maar klinken akkoorden hoger op de hals vals, dan raakt de gitaar niet ontstemd: de intonatie klopt niet. De intonatie wordt aan het eind van elke setup ingesteld, als de hals en de snaarhoogte goed staan. Het is een van de signalen dat je gitaar een setup nodig heeft.
Stem op de juiste manier
Een paar gewoontes helpen ook:
- Stem omhoog naar de noot. Ben je te hoog, ga dan onder de noot en kom weer omhoog.
- Gebruik een goed stemapparaat. Een clip-on stemapparaat zoals de Ernie Ball ProTune is snel en nauwkeurig.
- Stem in speelhouding, niet met de gitaar plat op tafel.
Loopt hij nog steeds uit?
Een setup vindt de oorzaak. We controleren de topkam, de stemmechanieken, de brug en de tremolo, zetten er goed nieuwe snaren op en stellen de intonatie in. Lees hier wat er gebeurt bij een setup. Een standaard setup kost €75 inclusief btw.
GuitarBuddy zit in Zandvoort en werkt voor gitaristen uit Haarlem, Aerdenhout en Amsterdam. Plan je setup.
