Fenders juridische offensief: wat er op het spel staat voor iedere bouwer van een gitaar in S-stijl
Met een Duitse uitspraak op zak heeft Fender sommatiebrieven gestuurd naar boutiquebouwers over de hele wereld, en de gitaarwereld is woedend.
Al tientallen jaren is de body met dubbele cutaway in S-stijl een van de meest gekopieerde gitaarvormen ter wereld. Van goedkope beginnersgitaren tot handgebouwde boutique-instrumenten van duizenden euro’s: de vorm die Leo Fender begin jaren vijftig tekende, is onderdeel geworden van de gedeelde taal van de elektrische gitaar. In Europa lijkt die vanzelfsprekendheid nu in elk geval te wankelen.
In maart 2026 won Fender een baanbrekende zaak bij de rechtbank in Düsseldorf. De rechter verklaarde de bodyvorm van de Stratocaster een “auteursrechtelijk beschermd werk van toegepaste kunst”: niet alleen een merk, maar beschermd creatief werk. De uitspraak geldt voor elke gitaar die in de Europese Unie wordt gemaakt, verkocht of verspreid. Binnen enkele weken begon Fenders advocatenkantoor Bird & Bird sommatiebrieven te sturen naar bouwers, met de eis de productie te stoppen, onverkochte voorraad terug te halen, verkoopcijfers te overhandigen en schadevergoeding te betalen.
Hoe zijn we hier beland?
Fender heeft eerder geprobeerd zijn bodyvormen te beschermen. In de Verenigde Staten mislukte in 2009 de poging om de bodies van de Stratocaster, Telecaster en Precision Bass als merk te registreren, vooral omdat de vormen al zo lang en zo breed waren gekopieerd dat ze als algemeen werden gezien.
Auteursrecht is een andere route. In plaats van te stellen dat de vorm Fender als merk herkenbaar maakt, behandelt de uitspraak in Düsseldorf de body zelf als beschermd artistiek ontwerp. Dat maakt het zo belangrijk, en zo omstreden.
Een verstekvonnis als stormram
De aard van de uitspraak in Düsseldorf doet ertoe. Dit was geen lange, omstreden zaak waarin een rechter de argumenten van beide kanten afwoog. De gedaagde, een Chinese fabrikant die vrijwel identieke goedkope kopieën op AliExpress verkocht, kwam simpelweg niet opdagen. Fender won bij verstek.
Juridische waarnemers zeggen dat het daardoor verre van zeker is dat de uitspraak overeind blijft tegenover bonafide boutiquebouwers die besluiten zich te verweren. Toch eisen de sommatiebrieven dat bouwers de productie stoppen, onverkochte voorraad terughalen en vernietigen, volledige verkoopgegevens aanleveren en schadevergoeding betalen. Allemaal op basis van een uitspraak tegen een gedaagde die nooit verscheen.
Fender gebruikt de uitspraak duidelijk als fundament voor een bredere campagne. De brieven van Bird & Bird stellen dat, omdat de rechter de body van de Strat auteursrechtelijk beschermd achtte, elke gitaarbody die “niet minder vergelijkbaar” is met de Stratocaster er nu inbreuk op maakt, en dat bouwers moeten meewerken of naar de rechter moeten.
Waarom boutiquebouwers in de vuurlinie staan
Hier wordt het zorgelijk voor onafhankelijke bouwers. De kopieerfabrieken die in grote aantallen produceren, zijn in de praktijk grotendeels onbereikbaar: ze verschijnen niet in de rechtszaal en gaan gewoon door. De bouwers die wél brieven krijgen, zijn kleine, vaak familiebedrijven die premium, handgebouwde instrumenten maken met hun eigen ontwerpen, materialen en vakmanschap.
LsL Instruments, een van de genoemde bouwers, is een GoFundMe gestart om zijn juridische verdediging te betalen, en zegt dat meewerken in feite het einde van het bedrijf zou betekenen.
Voor Europese bouwers en verkopers is de situatie nog ernstiger. De uitspraak geldt voor elke gitaar die in de EU wordt verkocht of ingevoerd. In theorie kan een bouwer in Nederland, Duitsland of het Verenigd Koninkrijk die een gitaar in S-stijl online verkoopt aan een klant in Amsterdam of Haarlem in overtreding zijn.
De imagoschade is enorm
De reactie van de gitaarwereld was snel en overweldigend negatief. Bekende gitaar-YouTubers hebben publiekelijk de banden met Fender verbroken, en Guitar World noemde het “een PR-ramp van historische omvang.”
De kritiek gaat niet alleen over de juridische strategie. Veel gitaristen zien een Fender met private-equitygeld achter zich dat een opportunistisch verstekvonnis gebruikt om juist de bouwers weg te drukken die de passie en het vakmanschap vertegenwoordigen waardoor gitaren de moeite waard zijn.
Sommigen wijzen ook op de timing. Fender krijgt steeds meer kritiek op de kwaliteit en de koers van zijn instrumenten, terwijl boutiquebouwers floreren door te bieden wat veel gitaristen bij Fender missen. Juist die bouwers aanpakken lijkt voor velen meer op het beschermen van marktaandeel dan op het beschermen van een creatieve erfenis.
Wat gebeurt er nu?
Niemand weet het nog. De uitspraak in de EU is echt, maar of die kan worden afgedwongen tegen kapitaalkrachtige bouwers die terugvechten, is nog niet getest. Fenders campagne in de VS staat op zwakkere grond, gezien de mislukte merkregistratie en de al lang bestaande opvatting van Amerikaanse rechters dat klassieke gitaarvormen algemeen zijn.
Wat wel duidelijk lijkt, is dat Fender dit zo ver mogelijk wil doordrukken. Of dat de gitaarmarkt verandert of uitdraait op een dure misser die bij de rechter sneuvelt, hangt af van de vraag of genoeg bouwers het geld en de wil hebben om te vechten.
Wat het betekent voor gitaarbezitters
Heb je al een gitaar in S-stijl van een ander merk, dan verandert er voor jou niets: het geschil gaat over het bouwen en verkopen van nieuwe gitaren, niet over het bezitten of bespelen ervan. Je gitaar heeft dezelfde zorg nodig als elke andere, en wij stellen alle merken af en repareren ze, Fender of niet.
Voor iedereen die op dit moment in Europa gitaren in S-stijl bouwt, verkoopt of koopt, is dit een verhaal om goed te volgen. We houden het bij hier op de GuitarBuddy blog.
